OKUMA HIZI TESTİ NASIL YAPILIR?

En İyi Okuma Hızı Testi Araçları

Okuma hızı bir dakikada okuduğumuz sözcük sayısının karşılığıdır. Bir kişi bir dakikada kaç kelime okuyorsa o kişinin okuma hızının karşılığı budur. Örneğin bir kimse 1 dakikada 120 kelime okursa o kişinin okuma hızı 120 olarak hesaplanır. Okuma hızının hesaplanması için birçok araç mevcuttur. Çeşitli bilgisayar programları, cep telefonu uygulamaları, online platformlar, çeşitli web siteleri bu amaç için kullanılabilir. Bu seçeneklerden istenilen herhangi bir tanesi seçilebilir. Bulunduğumuz ortamın elverişli olma durumuna göre tercihlerimiz değişebilir. Örneğin elimizde materyalin bulunduğu durumlarda kendi ölçüm araçlarımızla okuma hızımızı hesaplayabiliriz. Yalnızca cep telefonumuzun olduğu durumlarda cep telefonumuzda yer alan uygulamaları tercih edebiliriz. Eğer bilgisayar başında bu uygulamayı yapmak zorunda kalırsak online platformlar veya çeşitli web sitelerin hızlı okuma araçları kullanılabilir.

Online Okuma Hızı Testleri

Bu sitelerden bir tanesi www.hızlıokuyoruz.com sitesidir. Bu sitenin ana sayfasında “hız-algını ölç” bölümü mevcuttur. Bu noktaya erişim sağlandığında çeşitli seviyeler mevcuttur. Kendiniz için en uygun seviyeyi belirleyip okuma hızınızı ve okuduğunuzu anlama düzeyinizi tespit edebilirsiniz. Kendi okuma hızınızı tespit ederken “süre” çok önemlidir. Çünkü okuma hızı süreyle orantılı olarak ortaya çıkar. Online okuma hızı testlerinin avantajlarından bir tanesi de budur. Süreyi online platform kendisi tutar. Bize yalnızca metni okuyup metni sonlandırmak kalır. Hake hızlı okuma programı olarak bu hizmet ücretsiz bir şekilde sunulur.

Kendi Okuma Hızınızı Nasıl Tespit Edebilirsiniz?

Kendi Okuma Hızınızı Nasıl Tespit Edebilirsiniz

Bu işlem çok kolay gibi görünse de aslında komplike bir çalışmadır. Öncelikle okuma hızını tespit edebileceğimiz bir metne ihtiyacımız olacak. Bu çalışma metni belirlenirken uygulayıcının seviyesi çok önemlidir. Metinde yer alan kelimeler, söz öbekleri, yazarın üslubu, metnin türü, yazının anlaşılırlığı, metnin puntosu (harflerin büyüklüğü), metinde yer alan kelime sayısı gibi çeşitli faktörler vardır. Bunlar, objektif sonuçlar alabilmek adına tek tek değerlendirilmeli ve metin bu şekilde belirlenmelidir.

Uygulayıcının yaş durumu ve eğitim seviyesi ile metin örtüşmelidir. Küçük yaş gruplarına uygulanan okuma hızı testleri ile ortaokul düzeyine uygulanan testler, lise ve yetişkin düzeyinde uygulanması gereken testler ile akademik ağırlığı olan kişilerin uygulaması gereken testler birbirinden farklı olmalı. İlk öğrenme çağında uygulanan testlerin sözcükleri anlaşılır olmalı, öğrencinin kelime hazinesi göz önünde bulundurularak metin belirlenmeli. Cümleler standart dışı uzunlukta olmamalı.

Uygulanacak metnin puntosu ilk öğrenme çağında daha büyük olabilir, ortaokul düzeyinde biraz daha küçülebilir, yetişkin düzeyinde daha küçük olabilir. İlkokul düzeyinde daha çok basit hikayeler ve kolay okunabilecek türler tercih edilirken yetişkin düzeyinde daha fazla akademik içerikler tercih edilebilir. Ortaokul ve lise düzeyinde birçok farklı türde metin tercih edilebilir fakat metin öğrencinin anlayabileceği bir seviyede olmalıdır. Bir okuma testi yapılırken ilk okuma döneminde olan çocuklar için sözcük sayısı 200 ve altı ortaokul düzeyinde en fazla 500-600 civarında, yetişkinlerde ise 700-800 civarında bir sözcük sayısı tercih edilmeli. Bu sayılar okunan metnin zorluk derecesine göre esnetilebilir.

Testin uygulanacağı ortam, uygulayıcının hazır bulunuşluğu, testin yapılacağı saat gibi yan faktörler de göz ardı edilmemeli.

Öncelikle bilinmelidir ki bir kişinin tek bir okuma hızı yoktur. Okuyucuların okuma hızları yukarıda bahsettiğim faktörlerle beraber değerlendirilmelidir. Ancak bu şekilde en doğru sonuca bizi ulaştırır. Okuma ortamı, metnin fiziksel ve yapısal özellikleri, uygulayıcının hazır bulunuşlukları ile değerlendirilmelidir. Ayrıca HAKE olarak bizim anlayarak hızlı okuma eğitimine bakışımız sadece hızlı okuma değildir. Anlayarak hızlı okuma eğitimidir. Çünkü bizler anlama oranını göz ardı ederek bir hızlı okuma eğitimi vermiyoruz. Anlayarak hızlı okuma eğitimine bakışımız, anlamayı artırmak için hızlı okumaktır.

Sayısal bir sonuç almak için hızlı okuma uygulaması şu şekilde gerçekleştirilir. Metin belirlendikten sonra kronometre yardımı ile teste hazır hale geliriz. Kronometreyi başlatıp okumaya başlarız. Okuma hızımız her zamankinden farklı olmamalı. Okuma yaparken mevcut hızımızın dışında, olduğundan daha hızlısını veya olduğundan daha yavaşını okumamalıyız. Bu şekilde okuma hızımızı tespit edebiliriz. Bunu yine iki şekilde yapabiliriz. İlki kendimiz için 1 dakika ayırır, okumaya başlar, süre dolduğunda okuduğumuz metnin kelimelerini sayarız. Kaç kelime okuduysak okuma hızımız odur. İkinci yöntem ise elimize aldığımız metni okumaya başlar, kronometreyi de başlatırız. Metin bittikten sonra süreyi durdurup kaç saniyede okuduğumuzu tespit ederiz. (Örneğin 3 dk 45 saniye okuyan biri için 225 saniye). Sözcük sayısını 60 ile çarpıp okuduğumuz sürenin saniye cinsine böler ve okuma hızımızı buluruz. Bunu ne kadar farklı metinlerde uygularsak objektif sonuca o kadar yakın bir netice elde ederiz. Algılama düzeyi ise metinle alakalı sorular sorularak bulunur. “100 / Soru Sayısı” ile bir sorunun değeri bulunur. Doğru sayısı ile çarpılarak algılama düzeyi tespit edilir.

Okuma Hızı Testi Sonuçlarının Yorumlanması

Okuma hızını değerlendirirken anlama oranı ile beraber değerlendirmek gerekir. Tek başına okuma hızı birtakım değerlendirmelerde bulunmamızı sağlamakla beraber derinlemesine yorumlama yapabilmek için anlama oranını da mutlaka göz önünde bulundurmalıyız. Bu değerlendirmede bulunmak için uygulama yapan kişinin dakikada okuması gereken sözcük sayısının da bilinmesi gerekir.

1.sınıfın sonunda 60-70 kelime, 2. sınıf sonunda 70-80 kelime, 3. sınıf sonunda 80-90 kelime, 4. sınıf sonunda 90-100 kelime, 5. sınıfta 100-120 kelime, 6. sınıfta 120-140, 7. sınıfta 140-160, 8. sınıfta 160-180 kelime, lise öğrencisi 200 civarında okumalı. Yetişkinler de 200 ve üzerine çıkmalıdır. Bu sonuçlar tek metin üzerinden değil en az 3 metin üzerinden değerlendirilmeli.

Uygulayıcı okuma hızını değerlendirirken hedeflenen okuma hızının altında ise okuma hızını artıracak çalışmalar yapılmalı. Eğer algılama düzeyi %70’in altında kalıyorsa okuduğunu anlama ile ilgili bazı problemler olabilir. Anlama problemini ortadan kaldıracak çalışmalar yapılması gerekir.

Okuma Hızı Testi ve Anlama

1.senaryo: Uygulayıcının okuma hızı ve algılama düzeyi çok yüksek çıkabilir. Bu durumda iki seçenek öne çıkar. İlki öğrencinin okuma geçmişi çok zengindir, okumayı severek ve isteyerek yapıyordur, okuma alışkanlığı gelişmiş, kökleşmiş durumdadır. Bu durumda okuyucu farklı türlere yönlendirilebilir, okuma hayatı zenginleştirilebilir. İkincisi ise öğrencinin seviyesi ile verilen metnin seviyesi örtüşmemektedir. Öğrencinin okuduğu metin kendi seviyesinin altında kolay bir metindir.

2.senaryo: Uygulayıcının okuma hızı ve anlama oranı her ikisi birden düşük gelebilir. Öğrencinin okuma geçmişi zayıf olabilir, okuma kültürü oluşmamış olabilir. Okuma ile ilgili geçmişte yanlışlar yapılmış olabilir. Bunun sonucunda okumaya karşı önyargı geliştirmiş olabilir. Bu sorun kendi kendine çözülebilecek bir sorun değildir. Bu sorunu ortadan kaldırmak için çeşitli tedbirler mutlaka alınmalıdır. Diğer seçenek; uygulayıcı, özellikle küçük yaş grubundan biri ise akıcı okuma becerisi tam gelişmemiş olabilir veya eksiklikler oluşmuş olabilir. Akıcı okuma becerisi kazandıracak çalışmalarla öğrenci mutlaka desteklenmelidir. Bir diğer ihtimal ise metin öğrencinin seviyesinin çok üzerinde olabilir.

3.senaryo: Uygulayıcı okuma hızı yüksek fakat algılama düzeyi düşük olabilir. Öncelikle dikkat ve odaklanma ile ilgili bazı problemlerin ipucu olabilir. Bu durumda öğrenci ile dikkat ve odaklanma üzerine çalışmalar yapılmalı, dikkat dağınıklığına sebep olabilecek etmenler ortadan kaldırılmalıdır. Okuma ortamı ideal bir okumaya elverişli olmayabilir. (Gürültülü bir ortamın olması, ışığın yetersiz olması, çok fazla ışık olması, fiziksel bazı engellerin olması, hazır bulunuşluk düzeyinin düşük olması…). Diğer ihtimal okuma bilincinin yetersiz olmasıdır. Metnin türü, konusu, yazarın kişiliği gibi faktörler metnin önemli noktalarında değişikliğe sebep olacaktır. Uygulayıcı asıl dikkat etmesi gereken yerlere dikkat etmiyor ya da önemsiz olan kısımlara çok daha fazla dikkat ediyor olabilir. Bu önemli noktalar fark edilerek okuma yapmanın alışkanlığı sağlanırsa anlama düzeyi de artırılabilir. İlk okuma zamanlarında (1. sınıf – 2. sınıf) çok yüksek anlama beklenmemelidir. Çocuklar o yaşlarda yetişkinlerin okumaların adeta taklit ederler. Çocuklar için o yaşlarda kelimelerin doğru telaffuzu ve hatasız okuma yapması anlama düzeyinin önündedir. Değerlendirme yaparken buna göre değerlendirme yapılmalıdır. Bu durum, “o yaşlarda okuyan öğrencinin anlama düzeyi düşüktür” anlamına gelmez. Bireysel olarak değerlendirmekte fayda vardır.

4.senaryo: Uygulayıcının okuma hızı düşük fakat algılama düzeyi yüksek olabilir. En karmaşık senaryo bu olabilir. Bu kişinin okumaya karşı tavrı pozitiftir, okuma bilinci gelişmiş ve okumaya dair sempati duyan bir kişilik olabilir fakat kavrayış hızının düşük olduğunu akla getirebilir. İçsel olarak öğrenci düzgün okumayı anlamaya göre daha önemli olarak değerlendiriyor olabilir. Okuyucu, okuma esnasında geriye dönük okumalar yapıyor olabilir. Bu da normal bir okuma hızını bize düşük gösteriyor olabilir.

Tam tersi kavrayış düzeyi ve kavrayış hızı çok yüksek olabilir ama okuma sevgisi yetersiz, okuma alışkanlığı tam oluşmamış olabilir. İsteksiz okumalar yapıyor olabilir.

Bu senaryolara daha farklı senaryolar eklenebilir, bu senaryoların herhangi birinde daha farklı sebepler de gösterilebilir. Öğrencinin okuma hızını değerlendirirken genel kanılardan ve düşüncelerden ziyade birey odaklı bir yaklaşım benimsenmeli. Sorunlar (varsa) nasıl bireysel ise çözümler de bireysel olmalı.

Okuma serüvenleri bireysel olduğu gibi sebepler ve sonuçlar da bireyseldir. Bir öğrencinin dakikada 150 kelime okuması onun için çok yüksek bir hız olabilir. Bir başkası için aynı 150 kelime çok rahatlıkla ulaşabilecek bir hız olabilir. Bir kişinin ulaşılabileceği en yüksek hız 300 iken 150 kelime okuması başarısızlık olabilirken en fazla 150 kelime okuyabilecek birinin kendini geliştirip 200 kelime okuması büyük bir başarı olarak görülebilir. Uygulayıcının ulaşabileceği maksimum hızlar üzerinden değerlendirme yapmak, sayıların nicel değerleri üzerinden değerlendirme yapmaktan çok daha doğru bir yaklaşım olacaktır.

Çocuklar ve Gençler için Okuma Hızı ve Testler Ne Zaman Başlamalı?

Okuma hızı ve testleri öğrenci okuma becerisi kazandıktan sonra her yaşta yapılabilir.

Sonuçlar doğru değerlendirildiğinde yapılan testler sonucunda okuma ile ilgili sorunlar erkenden tespit edilebilir. Bu açıdan da zaman zaman bu testlerin yapılması çok önemlidir. Kendi seviyesinde okuyup okumadığını bilmek bazı sorunlar daha oluşmadan çözüm bulmamıza yardımcı olacaktır. Yalnız okuma hızı, okuma konusunda bazı şeyler söylese de her şeyi söylemez. Algılama düzeyi ile birlikte değerlendirmek çok daha önemlidir. Okuma ve anlama birlikte bir anlam ifade eder.

Anlayarak hızlı okuma eğitimi ile doğru okuma eğitimi birbirinden farklı alanlardır. Eğitimlere başlamadan önce öğrencinin okuma ile ilgili herhangi bir problemi kalmamalıdır. (Nefes problemi, ek ekleme-çıkarma, yanlış okuma, prozodik okuyamama …)

Öğrencinin bu alanlarda problemi olmadığında zihinsen olgunluk devreye girer. Öğrenci, anlatılan tekniği anlama ve uygulama becerisine sahip olmalı. Bireysel farklılıklar göz önünde bulundurulmakla birlikte 4. sınıf bunun için başlangıç anlamında ideal bir seviyedir.

sınıf öncesinde ise öğrencinin dakikada okuması gereken sözcük miktarı belirlenip o hıza yaklaştırmak için çaba gösterilmeli.

Okuma Hızı Testinde Kaçınılması Gerekenler

Okuma hız testi, sonuçların bir anlam ifade etmesi ve öğrencinin durumunu doğru tespit etmek açısından doğru uygulanmalı.

Öncelikle metin öğrencinin seviyesine uygun belirlenmeli. Kendi seviyesinin altında bir metinle uygulandığında okuma hızı ve anlama düzeyi mevcut seviyenin üzerinde seyredecektir. Kendi seviyesinin üstünde bir metin seçildiğinde ise okuma hızı ve anlama düzeyi mevcut seviyesinin altında kalacaktır.

Okuma testi yapılırken metnin sözcük sayısı uygulayıcının seviyesine göre belirlenmeli. Seviyeye göre fazla kelime içeren metinler, öğrencinin okuma seviyesini olduğundan düşük gösterebilir. Üst düzey bir kişinin okuma hızı testinde sözcük sayısı yeterli düzeyde olmalı. Olması gerekenden daha az olmamalı.

Metin belirlendikten sonra okumaya hazırlık aşaması çok önemlidir. Okuma yaptığımız alanı fiziksel olarak hazır hale getirmeden test gerçekleştirilmemeli. Okuma yaptığımız alanda dikkat dağıtıcı unsurlar olmamalı. Işık, ses, ekran, koku, çevre düzenlenmeden okuma testi yapılmamalı. Ayrıca biyolojik olarak belirli sıkıntılar yaşıyorsak bu sıkıntılar çözülmeden yapılmamalı. Uyku, yorgunluk, halsizlik, hastalık gibi etmenlere dikkat edilmeden test uygulanmamalı. Son olarak testi yapacak olan kişi buna zihinsel ve ruhsal olarak hazır hale geldikten sonra bu testi uygulamalı.

Okunan metin ile ilgili sorular ölçülebilir olmalı ve ölçme değerlendirme kurallarına uygun olmalı.

Okuma hız testi yapılırken öğrencinin süreyle ilişkisi tamamen kesilmeli.

Her zaman yaptığı okuma biçiminin dışına çıkılmamalı.

Okuma hız testi sonucu doğru hesaplanmalı.

Formül: Sözcük Sayısı x 60 / saniye